Data visualisatie: ZZP ontwikkeling in Rotterdam

Na twee jaar in loondienst hervatte ik begin 2026 mijn loopbaan als ZZP-er. Er is veel te doen om ZZP-ers in Nederland. Schijnzelfstandigheid, verkapte dienstverbanden, geen uitnodigingen voor de kerstborrel, je kent het wel.

Ik was benieuwd hoe het de afgelopen jaren in mijn eigen stad is gegaan. Op het dataplatform van de Gemeente Rotterdam vond ik een dataset over ZZP-ers per buurt. Het betrof natuurlijk een gortdroge Excel-sheet: rijen, kolommen, aantallen. Maar er lag misschien iets interessants onder.

Ik besloot er een projectje van te maken. Eerst naar een interactieve kaart: per buurt, per jaar, de verdeling van ZZP-ers in Rotterdam van 2009 tot 2022. Dat werd de versie hieronder. ZZP-ers als inktvlekken op een papieren kaart, elke vlek een handjevol zelfstandigen.

Ik had nu de Excel data nu visueel weergegeven, maar daarmee nog niet voldaan aan mijn wens: interessante informatie distilleren uit de Excel sheet. Welke informatie kunnen we nu makkelijk naar boven halen in de kaart?

Daarop koppelde ik de ZZP cijfers aan CBS data over inkomens en WOZ-waardes. En daar werd het interessant. De snelste groei zat niet in Kralingen of Hillegersberg, maar in Carnisse, Tarwewijk en Spangen. De armste buurten van Rotterdam-Zuid. Daar verdubbelde het aandeel ZZP-ers in dertien jaar.

Je zou kunenn denken aan gentrificatie als reden hiervoor. Of komt het omdat sectoren als de bouw, de zorg en de bezorgsector zijn overgegaan op zelfstandigen? En wat gebeurt er met die mensen nu de overheid strenger gaat handhaven?

Het resultaat is een scrollytelling-ervaring die je meeneemt langs de twee gezichten van de Rotterdamse ZZP-er.

→ Bekijk hier het volledige verhaal: De Twee Gezichten van de ZZP-er

Dit project is gemaakt met Vanilla JavaScript, D3.js, Canvas 2D en Scrollama. Gebouwd met Vite, gehost op Vercel.